Decyzja o zakończeniu pracy przed emeryturą zwykle rodzi kilka praktycznych pytań: jak napisać pismo, jaki termin wskazać i czy dokument trzeba kierować także do ZUS. Poniżej pokazuję gotowy wzór, wyjaśniam różnicę między porozumieniem stron a wypowiedzeniem oraz podpowiadam, jak dopilnować odprawy, urlopu i świadectwa pracy.
Najważniejsze informacje przed złożeniem pisma emerytalnego
- Pismo do pracodawcy nie zastępuje wniosku o emeryturę składanego w ZUS.
- Prośba o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron wymaga zgody pracodawcy.
- Przy wypowiedzeniu pracownik może zakończyć zatrudnienie jednostronnie, ale musi zachować okres wypowiedzenia.
- Dla wypłaty emerytury z ZUS konieczne może być wcześniejsze rozwiązanie wszystkich umów o pracę.
- Przy odejściu w związku z emeryturą co do zasady przysługuje odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.
Najpierw wybierz właściwy tryb zakończenia pracy
Najczęściej pracownik składa pismo z prośbą o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron. To dobre rozwiązanie, gdy zależy mu na konkretnej dacie odejścia, na przykład ostatnim dniu miesiąca albo dniu poprzedzającym rozpoczęcie wypłaty emerytury.
Trzeba jednak pamiętać, że taka prośba sama nie kończy zatrudnienia. Pracodawca może ją zaakceptować, zaproponować inną datę albo odmówić. Dopiero zgodne podpisy obu stron tworzą porozumienie, o którym mówi art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.
Jeżeli pracodawca nie zgadza się na proponowany termin, pozostaje wypowiedzenie umowy przez pracownika. W tym trybie zgoda pracodawcy nie jest potrzebna, ale trzeba uwzględnić okres wypowiedzenia. Wynosi on 2 tygodnie przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu od 6 miesięcy do 3 lat oraz 3 miesiące po co najmniej 3 latach pracy u tego pracodawcy.
Gotowy wzór prośby o rozwiązanie umowy
Poniższy wzór dotyczy najczęstszej sytuacji, czyli prośby o zakończenie zatrudnienia za porozumieniem stron z powodu przejścia na emeryturę. Ja zawsze zalecam wpisanie konkretnej daty oraz wskazanie, której umowy dotyczy dokument.
[Miejscowość], [data]
[Imię i nazwisko pracownika]
[Adres pracownika]
[Stanowisko]
[Nazwa i adres pracodawcy]
Prośba o rozwiązanie umowy o pracę w związku z przejściem na emeryturę
Zwracam się z prośbą o rozwiązanie za porozumieniem stron umowy o pracę zawartej dnia [data zawarcia umowy] pomiędzy [nazwa pracodawcy] a [imię i nazwisko pracownika], na stanowisku [nazwa stanowiska].
Proponuję, aby stosunek pracy ustał z dniem [dokładna data]. Powodem złożenia prośby jest planowane przejście na emeryturę.
Proszę również o przygotowanie świadectwa pracy oraz rozliczenie należnych świadczeń związanych z zakończeniem zatrudnienia, w tym ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i odprawy emerytalnej, jeżeli spełnione są warunki do jej wypłaty.
Z poważaniem
[czytelny podpis pracownika]
Akceptuję rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron z dniem [data].
[data i podpis pracodawcy]
Wzór można skrócić, ale nie usuwałbym z niego informacji o dacie ustania zatrudnienia i rodzaju porozumienia. Samo zdanie „proszę o zwolnienie w związku z emeryturą” jest zbyt ogólne i może prowadzić do nieporozumień.
Jak ustalić datę odejścia i połączyć ją z wnioskiem do ZUS
Pismo do pracodawcy oraz wniosek o emeryturę to dwa różne dokumenty. Wniosek o świadczenie składa się na formularzu EMP w ZUS, elektronicznie albo papierowo. Pracodawca nie przyznaje emerytury i nie może zastąpić tego wniosku własnym zaświadczeniem.
Powszechny wiek emerytalny wynosi obecnie 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. ZUS przyznaje emeryturę od miesiąca złożenia wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia osiągnięcia odpowiedniego wieku emerytalnego.
Jeżeli osoba pracująca chce rozpocząć pobieranie emerytury z ZUS, powinna dopilnować rozwiązania umów o pracę z pracodawcami, u których była zatrudniona bezpośrednio przed przejściem na świadczenie. W przeciwnym razie emerytura może zostać przyznana, ale jej wypłata będzie zawieszona do czasu przedstawienia dokumentu potwierdzającego ustanie zatrudnienia.
Najbezpieczniej ustalić kolejność działań z wyprzedzeniem. W praktyce oznacza to sprawdzenie przewidywanej daty decyzji ZUS, ustalenie ostatniego dnia pracy i dopiero potem wpisanie terminu do pisma. Zbyt wczesne rozwiązanie umowy może stworzyć lukę między ostatnią pensją a pierwszą wypłatą świadczenia.
Odprawa, urlop i dokumenty po zakończeniu zatrudnienia
Pracownik, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę i który spełnia warunki do świadczenia, ma prawo do jednorazowej odprawy emerytalnej w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Tak wynika z art. 921 Kodeksu pracy. Regulamin wynagradzania, układ zbiorowy albo przepisy dotyczące konkretnej grupy zawodowej mogą przewidywać korzystniejsze zasady.
Odprawa nie przysługuje automatycznie tylko dlatego, że ktoś osiągnął wiek emerytalny. Istotny jest związek między ustaniem zatrudnienia a przejściem na emeryturę. Dlatego w piśmie dobrze wskazać przyczynę odejścia, a po rozwiązaniu umowy zachować dokumenty potwierdzające złożenie wniosku do ZUS.
Pracodawca powinien również rozliczyć niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Jeżeli nie uda się go wykorzystać przed ostatnim dniem pracy, co do zasady wypłacany jest ekwiwalent pieniężny. Należne pozostają także wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca, premie spełniające warunki wypłaty oraz inne świadczenia wynikające z umowy lub regulaminu.
Jeżeli interesują Cię przykłady świadczeń zależnych od konkretnego zawodu, pomocne może być zestawienie dotyczące tego, jak wygląda emerytura listonosza. Sam mechanizm odprawy emerytalnej pozostaje jednak związany przede wszystkim z ustaniem zatrudnienia i przepisami obowiązującymi u danego pracodawcy.
Co zrobić, gdy pracodawca nie zgodzi się na wskazaną datę
Odmowa podpisania porozumienia nie oznacza, że pracownik nie może odejść na emeryturę. W takiej sytuacji można złożyć wypowiedzenie umowy o pracę. Dokument może wyglądać następująco:
[Miejscowość], [data]
[Imię i nazwisko pracownika]
[Adres pracownika]
[Nazwa i adres pracodawcy]
Wypowiedzenie umowy o pracę w związku z przejściem na emeryturę
Niniejszym wypowiadam umowę o pracę zawartą dnia [data zawarcia umowy] pomiędzy [nazwa pracodawcy] a [imię i nazwisko pracownika], z zachowaniem obowiązującego okresu wypowiedzenia.
Przyczyną złożenia wypowiedzenia jest zamiar zakończenia aktywności zawodowej w związku z przejściem na emeryturę.
Z poważaniem
[czytelny podpis pracownika]
W wypowiedzeniu nie trzeba prosić o zgodę pracodawcy. Trzeba natomiast sprawdzić, kiedy dokładnie zakończy się stosunek pracy, ponieważ termin zależy od stażu i sposobu liczenia okresu wypowiedzenia. Jeżeli zależy Ci na wcześniejszym odejściu, możesz równolegle zaproponować skrócenie okresu za zgodą pracodawcy.
Nie radzę podpisywać dokumentu z pustym miejscem na datę ani wpisywać sformułowania „z dniem przejścia na emeryturę”, bez wskazania konkretnego terminu. Taki zapis może być niejasny, zwłaszcza gdy decyzja ZUS zostanie wydana później, niż zakładano.
Ostatnie formalności, o których łatwo zapomnieć
Przed złożeniem pisma sprawdź, czy masz kopię umowy o pracę, ostatnie informacje o wynagrodzeniu oraz dokumenty potrzebne do wniosku EMP. Poproś także o potwierdzenie przyjęcia pisma, na przykład na drugim egzemplarzu albo w wiadomości e-mail.
Jeżeli termin odejścia się przesunie i przez pewien czas pozostaniesz bez pracy, nie zakładaj z góry, że otrzymasz zasiłek. Prawo do świadczenia zależy między innymi od okresów ubezpieczenia i sposobu zakończenia zatrudnienia, dlatego wcześniej sprawdź warunki zasiłku dla bezrobotnych.
Dobrze przygotowane pismo powinno być krótkie, jednoznaczne i zgodne z wybranym trybem rozwiązania umowy. Najważniejsze są data, podpisy, prawidłowe wskazanie umowy oraz rozdzielenie formalności pracowniczych od wniosku do ZUS. Dzięki temu zakończenie pracy nie zamienia się w serię nerwowych poprawek tuż przed emeryturą.
